اسرار شیمی در وضو

کشیدن دست ها روی صورت یک رابطه مهم عاطفی بین مریض وپرستار برقرار می می کند .( رابطه خالق و مخلوق )

. شستن دست و صورت با آب تاثیر آرام بخش و ملایم و مطبوعی دارد ،احساس نشاط ،لطافت و جوانی به پوست می بخشد و سلول های پوست کار خود را به خوبی انجام می دهند . وجود منافذ در پوست ویژگی های سودمندی برای آن فراهم نموده است. 

آب درفقه به مطلق ومضاف تقسيم گريده است. آب مضاف‹مانند آب ميوه و آب گل آلود› مي تواند پاك باشد ولي قدرت پاك كنندگي ندارد‘ برخلاف آب مطلق كه مي‌تواند پاك با شد وقدرت پاك كنندگي هم داشته با شد. چنانچه در قرآن كريم آمده است: »وانزل من السماء ماء طهورا» ‹فرقان/48› و «وينزل عليكم من السماء ماء ليطهركم به ويذهب عنكم رجزا شيطان وليربط علي قلوبكم و يثبت به الاقدام« ‹انفال/11› با توجه به آيات فوق از طريق گوناگوني، آب مطلق قدرت پاك كنندگي و پا لايشي دارد؛ ابتداء اينكه خودش از آسمان  به صورت پاك نازل شده ‘ ثانيا با نيت غسل ووضو قدرت پالايش جسم وروح انسان را داراهست. دراين زمينه پيامبراسلام ‹ص› فرمود :  درپا سخ يهوديان كه پرسيد چرا وضو مختص به چهار عضو مي باشد ؟ 1-   چون به شستن روي براي آنكه حضرت آدم نظربه شجره نمود.

2-   امر فرمود به به شستن دستها تا مرفق نموده چون با آنها تناول كرده .

3-   امر به مسح سر چون دست خود رابه سرگذاشته و گريه نموده.

4-    امر به مسح قدم ها نموده چون كه با آنها به سوي گناه رفته بودهمچنين پيرامون غسل:« ان آدم لما آكل من الشجرة دب ذلك في عروقه وشعره و بشره فاذا جامع الرجل اهله خرج من كل عرق  وشعره في جسده فاو جب الله عزو جل ذريته الاغتسال من الجنابة الي يوم القيامة« ‘ سرانجام آب ازطريق باران نيسان به عنوان پالايش دهنده جسم از بيماري هاي گوناگوني مي گردد؛  آب باران درماه نسيان كه بعد از گذشت 23 روز از نوروز آغاز مي شود وتا 30 روز ادامه مي يا بد. باران بهاران همانگونه كه كه موجب حيات وتحول در نباتات وحيوانات است در انسان نيز منشاي تحول وسلامي است . چنانچه از حضرت علي ‹ع› طبق ‌نقل مفاتح الجنان و معاد مجلسي مطالب فوق بيان شده است .  

آب در زلال بی بدیل خود سیراب گر تشنگان می شود و شگفتی می آفریندو همه چیز را پاک و عاری از آلودگی می نماید .

و اما چرا شستن صورت و دست ها و فقط مسح سر و پاها ؟

از امام رضا (ع ) در لزوم شستن صورت و دست ها و امر نشدن به شستن سر و پاها علت های زیر نقل شده است :

1 – عبادت بزرگ رکوع و سجود است و این مساله با صورت و دست ها صورت می پذیرد نه با سر و پاها .

2 – انسان ها در همه زمان ها توان شستن سر و پاها را پیدا نمی کنند .هنگام سرما ، مسافرت و مریضی و بعضی از اوقات شبانه روز کار برآن ها سخت خواهد بود و اما شستن صورت و دست ها راحت تر از شستن سر وپاهاست و دستور های الهی بر پایه ی کم ترین توان افراد جامعه تشریع شده که قوی و ضعیف بتوانند انجام دهند .

3 – سر و پاها مانند صورت و دست ها بیشتر اوقات آشکار نیستند و به وسیله ی عمامه یا کلاه یا کفش و مانند آن پوشیده می باشند در نتیجه کم تر آلوده می شوند .

سطح پوست صورت و دست هر روز با روش های طبیعی توسط خود بدن چرب می شوند ،ترشح عرق و چربی باقی مانده از سلول های مرده پوست بر روی پوست جریان می یابند و مالش های سطحی و شستشوی پوست ، نم یا رطوبت هوا ، دما وسایر عوامل این امولسیون طبیعی را تحت تاثیر قرار می دهد . جلوگیری از خروج آب از لایه ی شاخی پوست باعث ایجاد نرمی و انعطاف پذیری آن می شود . استحمام و شستشوی کل بدن باعث زدودن ترشحات چربی طبیعی پوست می شود و قسمت های مختلف بدن که در معرض هوای آزاد قرار ندارند تحت  عوامل اصطکاک و فشار موجب بر هم خوردن یکپارچگی پوست می شوند اما صورت و دست سطح کم تری است و با محیط بیرون در ارتباط است .پیامبر اکرم (ص ) می فرمایند :

"پس بدان زمانی که دستت  با آب تماس پیدا می کند و بسم ا... می گویی گناهانی که مربوط به کف دست توست می ریزد ( پاک می شود ) و هرگاه صورتت را برای وضو می شویی گناهان چشم و زبانت می ریزد ( پاک می شود ) و هرگاه دو دست را تا ذارع می شویی گناهان مربوط به دست راست و چپ می ریزد ( پاک می شود ) و هرگاه سر و در پایت را را مسح می کنید گناهان مربوط به آن ها می ریزد واین آثار و پاداش وضویت می باشد ."

هرکس وضو بگیرد و آب وضویش را خشک نماید برایش یک حسنه نوشته می شود و هرکس وضو بگیرد و آب وضویش را خشک نکند سی حسنه برایش نوشته می شود .

آب می تواند گرمای زیادی را به خود جذب کند و تغییرات اندکی در خود ایجاد کند . برای یک گرم آب ،185/4 ژول گرما لازم است تا دمای آن یک درجه افزایش یابد و هم چنین برای اینکه یک گرم آب به حالت مایع به بخار تبدیل شود حدود 2260 ژول گرما لازم است و این امر سبب شده تا گیاهان و جانوران با عمل تعرق ( عرق کردن ) ، دمای بدن خود را متعادل سازند . تعرق در ثابت نگه داشتن دمای بدن نقش دارد . تعرق و تبخیر از سطح پوست ،مقداری گرما را که در اثر سوختن غذا و به خصوص در هنگام فعالیت زیاد ایجاد شده است ،به صورت محسوس از بدن به محیط اطراف منتقل می کند .تعرق ،بدن را به صورت نامحسوس با لایه ی نازکی از بخار آب می پوشاند و پوست را در برابر تغییر دمای محیط محفوظ نگه می دارد .بنابراین بر جای ماندن آب روی پوست می تواند در این امر کمک شایانی نماید .

وضو ، فرمان الهي بر مسح سر و پا قرار گرفته است .هر چند مي توان در بعد نمادين و از ديدگاه زيبايي شناسي ، مسح سر و پا در پايان وضو را سمبلي جسم ، از سر تا پا و از فرق تا قدم به حساب آورد و به عنوان عاملي در ياد آوري پيوسته مسلمانان مبني بر نظافت تمام بدن تلقي كرد، اما در باره بيماري ها نيز مي توان به نكاتي چند توجه نمود . پاها و سر انسان بر خلاف دست و صورت، از اعضايي هستند كه در بخش قابل توجهي از شبانه روز پوشيده هستند، تا حدي كه حتي خود نيز معمولا توجه كمي به آنها دارند .(2) اما امروزه دانش بشر، گروهي از بيماري ها را مي شناسد كه شروع تظاهرات اين بيماري ها از پوست سر و پاهاست، به عنوان مثال برخي بيماري هاي قارچي پوست از حد فاصل ميان شست و ديگر انگشتان پا آغاز مي گردد كه اتفاقا درست محل اين ناحيه، مسح واجب دارد و به همين ترتيب مسح سر نيز مي تواند توجه انسان را به آلودگي يا ضايعه عفوني در مو و پوست سر توجه دهد و در نتيجه انسان را براي رفع آن به اقدام وادارد. در ضمن وجوب مسح سر و پا فرصتي است براي برداشته شدن پوشش پا و سر و در معرض هوا و اكسيژن قرار گرفتن اين اعضاء كه علاوه بر شادابي پوست، به نوبه خود مانع رشد ارگانيزم هاي بي هوازي در منافذ پوست خواهد شد. البته لازم به توجه است كه بسياري از بيماري هاي پوست (به ويژه عفونت ها) بوسيله غسل هاي متعدد اعم از واجب و مستحب كه شخص نمازگزار در طول زندگي خود به جا مي آورد، قابل پيشگيري هستند كه براي پرهيز از اطاله كلام تنها به همين اشاره بسنده مي كنيم.

منبع: http://www.shimi1387.blogfa.com